تطبيق برخی از واژه‌های تاتی با اوستايی و پهلوی

زبان تاتی ، از گروه شمالی زبانهای غربی ايرانی، يكي از كهنترين زبانهای اين مرز و بوم است كه بسياری از ويژگيهای زبانهای باستانی ايرانی را حفظ كرده .به عقيده برخی از زبانشناسان و محققان بازمانده زبان مادی است.     دياكونف، دانشمند روسی، در كتاب« تاريخ ماد »در اين مورد می ‌گويد: «هنوز هم تاتها و تالشها و گيلکها و مازندرانیها به لهجه‌هايی سخن می ‌گويند كه خود بقايايی از زبان هند و اروپايی است كه در آغاز زبان ماد شرقی بوده است. امتياز ويژه اين لهجه‌ها كهنگی و مهجوری تركيب اصوات است كه در بسياری از موارد با زبان پارسی تفاوت داشته و با مادی ، پارتی و اوستايی شباهت دارد. بدين سبب اگر تاتها و تالشها را مادهايی بشماريم كه به زور پارسی شده‌اند، به طور كامل راه خطا پيموده‌ايم.» تطبيق برخی از واژه‌های تاتی با اوستايی و پهلوی اوستایی، تاتی و  فارسی ازم  از  من ايزم  ايزِم  هيزم اسپيد  سیپی  سفيد آسيا  آسيا  آسياب بان  بن  بام دمب دمب دم درو درو دروغ اوزوان زبون زبان سمب سم سم سوچ سوج سوز كرك كرکه مرغ خانگی وفرِ  واره برف وهانك ونه بهانه وهرك ورگ گرگ وس وس بس تاشيتن بتاشتن تراشيدن خشان من  خش اومین  خوش آمدن وين ويندن ديدن ائوج  واج  گوينده درزاهی درزن سوزن هشتات هشتات هشتاد وارون وارون باران

 

لینک مطلب  .:.     

نوشته شده توسط سید حمید یوسفی در سه شنبه بیست و ششم دی 1385 ساعت 17:8

About the Tat language

Tat belongs to Indo-European family, Indo-Iranian branch, South-West subgroup of Iranian group.

Where the speakers live

In Russia Tats (Northern Tats) live mainly in towns of the North Caucasus: in Daghestan — in the cities of Derbent, Makhachkala, Buinaksk, Kizliar, Khasaviurt; in Kabardino-Balkaria in the city of Nalchik; in North Osetia — in Mozdok; in Chechnia — in the city of Groznyi.

Southern Tats live in Azerbaijan. They make dense communities in the Apsheron peninsula (villages Balakhany, Surakhany and others), in the North-East of Azerbaijan (in the villages of Vartashen, Lakhidzh, Matrasa, Konakhkent, Afrudzha, Chichi, Gendab, Dagkushchu, Divichi, Siazan, Kilyazi and in the city of Kuba).

A relatively big Tat community lives in Moscow.

 

Tat language

The Tat language is an Iranian language spoken by the Tat ethnic group in Azerbaijan and Russia.

There is also a Jewish language called Judeo-Tat that is derived from the Tat language.

Some sources like Gholamhossein Mosahab's The Persian Encyclopedia use the term Azari/Azeri to refer, not to Azerbaijani, but to the Tati language which was spoken in the region before the spread of Turkic languages (see Ancient Azari language), and is now only spoken by different rural communities in Iranian Azerbaijan (such as villages in Harzanabad area, villages around Khalkhal and Ardebil, and also in Zanjan and Qazvin area) and the Republic of Azerbaijan. There are serious supporters and opponents of the theory. This theory was originally suggested by Ahmad Kasravi in modern times, an ethnic Azerbaijani and a native of Iran. Some of the people who disagree with Kasravi's theory prefer not to call themselves or their language Azeri or Azari because of the relation to the theory. Common usage of the terms in the English language is against this distinction.

لینک مطلب  .:.     

نوشته شده توسط سید حمید یوسفی در سه شنبه بیست و ششم دی 1385 ساعت 16:20

گويش تاتي

لینک مطلب  .:.     

نوشته شده توسط سید حمید یوسفی در سه شنبه بیست و ششم دی 1385 ساعت 15:44

در قفقاز، در سرزمين آران و شروان كه امروزه به اشتباه «جمهوري آذربايجان» ناميده مي‎شود، از گروه زبان‎هاي ايراني، سه زبان: كردي، تالشي، تاتي رواج دارد.

كردها در مناطق «كَربَجَر» (كلبه جَر)، لاچيني، قبادلي، زنگيان و جمهوري خودمختار نخجوان و نيز در نواحي جبرائيل، يولاخ، خودات و در روستاهاي معدود ديگر زندگي مي‎كنند.

مردم تالشي زبان، در نواحي: آستارا، لنكران، لريك، ماساللي پراكنده‎اند. تالش‎ها اكثرا در جنوب قفقاز در ناحيه‎يي كه پيش از اين گشتاسفي ناميده مي‎شده و در كرانه‎هاي غربي درياي خزر واقع شده است، نشيمن دارند و گروهي از آنان نيز در ناحيه تالش ايران مي‎زيند.

اما تات‎ها كه موضوع سخن ما در اين گفتار هستند، در دوردست‎ترين مرزهاي شمال شرقي قفقاز در دامنه‎ها و كوهپايه‎ها و درّه‎هاي كوه‎هاي قفقاز يا «البرز» كه پاي تاتارها و غزان گوسفند چران بيابان‎گرد بدان‎جاها نرسيده، در سرزمين وسيعي كه حدود چهل پارچه ده و شهرك و شهر دارد پراكنده‎اند.

اين سرزمين شامل شبه جزيره‎ي آبشرون (آب شوران)، باكو، سوراخاني، بالاخاني، ماشتاغا (موشتاغي)، بوزونا، اميرخان، زيره است كه گروهي از مردمان و ساكنان آن‎ها، در گفتگو از زبان تاتي استفاده مي‎كنند.

بطور مثال مردم سوراخاني و بالاخاني به طور كلي در گفتگوهاي خود به دو زبان تركي و تاتي سخن مي‎گويند. در مرده‎كان، اميرخان، هووسن، بينه و خيله، تنها اشخاص سالخورده به تاتي حرف مي‎زنند و جوانان به تركي مكالمه مي‎كنند.

 

لینک مطلب  .:.     

نوشته شده توسط سید حمید یوسفی در سه شنبه نوزدهم دی 1385 ساعت 20:9